Knippen en Scheren

"Je hebt een geurtje op" zegt Jolien verbaasd glimlachend. Iets wat ik bijna nooit doe lijkt nu de ultieme poging om tot succes te komen. We zijn onderweg naar een openbare veiling van een huis. Niet zomaar een huis. Een met geen water, riolering, douche, toilet, verwarming en een schuur waar een enorme boom op is gevallen. En toch is dit in ons hoofd verworden tot de plek die wij thuis willen gaan noemen. Het huis uit begin 1800 is zo fijn van sfeer en wordt omarmt door een bos. Met de dichtstbijzijnde supermarkt op 6 km. We zijn allebei verliefd en het huis heeft liefde nodig. Bij de eenmalige bezichtiging van 30 minuten zijn we niet alleen. Er zijn nog meer kapers op de kust. Ik probeer zoveel mogelijk de technische staat van het huis te beoordelen, Best bizar hoe je bij de grootste aankoop in je leven in 30 minuten moet beslissen zonder echt professionele kennis. Twee dagen later zitten we in de auto richting de veiling.

Het doet me denken aan een scene uit een comedy. In ons autootje de buurvrouw Agneta (73) mee als tolk, haar rollator, nieuwe knie en haar hondje, Jolien en ik, geknipt, geschoren en goed ruikend. We hebben een uiterst bedrag in gedachte maar aan de blik van Jolien te zien lijkt ze te denken dat ik daar misschien van af ga wijken. Bij het kantoor van de makelaar staan ook mensen buiten en blijkt dat men op zoek is naar een alternatieve locatie omdat het aantal geïnteresseerden te groot is om de veiling plaats te laten nemen in het kantoor. Dat klinkt hoopvol... Even later gaan we met zijn allen richting het plaatselijke restaurant. Hier blijkt het geheel onaangekondigd te zijn bij de duidelijke verbaasde restaurant eigenaar.  Na wat uitleg begint de veiling. Ik hoor de notaris in het Zweeds 1.100.000 SEK zeggen. Agneta kijkt mij aan en vernoemt het bedrag in het Engels. Ik knik dat ik het verstaan heb, wat prompt gezien wordt als een bevestiging om het bod te verhogen. Ze steekt haar hand op en 1.200.000 SEK it is. Oops dat was een misverstand van  10.000 €... Direct daarop roept iemand 1.300.000. Ik kijk Jolien aan en zeg dat ik weg wil. Buiten spreekt een man met 1 oog mij aan. Hij blijkt opgegroeid te zijn in dit huis en zit vol verhalen. Hij heeft vanuit Noord Zweden 900 km gereden om bij de veiling aanwezig te zijn. We wisselen telefoonnummers uit.

Terug thuis realiseer ik me dat ik even heel dicht in de buurt ben geweest van de wereld waar geld de boventoon voert. Ik heb bewust gevoeld dat dit niet mijn wereld is. De gun factor ontbreekt hier. En die is belangrijk voor mij. Wat wel klopt, voor ons allebei, is de omgeving hier. Lieve en betrokken mensen maken dat we ons hier thuis voelen. Er broeit iets...

 

 

 


Het gevoel van thuis zijn.

Na het zien van de documentaire Moby Doc (2021) van de muzikant Moby ervaar je hoe het leven ons vormt. En wat de ervaringen ons leren meer te gaan waarderen om het geheel enigszins in balans te brengen. Traumatisch ervaringen kun je namelijk niet weg poetsen. We geven het vaak een vorm. Muziek, kunst, studie, status etc. En een plek waar we kunnen recupereren. Een thuis.

Een echt thuisgevoel heb ik nooit ervaren. Afgestaan worden en een adoptie in een omgeving die ik nooit als eigen heb ervaren liggen hier ten grondslag. Daarnaast heeft de ontwikkelde persoonlijkheid-problematiek ervoor gezorgd dat het thuis-gevoel nooit aanwezig is geweest. Identiteit, wat wil ik, welke keuzes passen bij mij, allemaal basisbegrippen en voor iedereen best moeilijk laat staan voor iemand die opgroeit in een omgeving die niet de zijne is. Gelukkig door de jaren heen en met professionele hulp ben ik meer ik geworden. Mede hierdoor is het duidelijker geworden dat ik een prikkelarme omgeving als heel prettig ervaar. Zweden heeft dus deze ingrediënten en hier diep in het bos, samen met Jolien maakt dat ik mij dankbaar voel. Het verblijf is, helaas, van tijdelijke aard. Een witte kerst midden in het bos aan het meer dat wordt wel een feit en doet mij denken aan de oude (1984) video-clip Last christmas van Wham.

Winterbanden met spikes zijn besteld om straks zeker van te zijn om de 5 km het bos uit te geraken zodat Jolien haar immens populair geworden vetbollen kan blijven produceren. Of de vogels uberhaupt nog kunnen opstijgen na deze winter betwijfel ik dan ook ten zeerste. We raken ook al aardig ingeburgerd hier in de omgeving. Een uitnodiging van de plaatselijke basisschool om aanwezig te zijn bij de kerstuitvoering, boodschappen doen voor een van de alleenstaande buren hier een paar km verderop i.v.m een knieoperatie. En Kerstman spelen voor de kinderen van onze naaste buren staan allemaal op het programma.

Ondertussen zijn deze 2 scharrelkippen vandaag 5 maanden getrouwd. Nu het kippenhok nog...

 


Sneeuw in Västernorrland

Eerlijk is eerlijk ik ben geen held als het gaat om het instellen van de autonavigatie. Wat deze keer resulteert in een uiterst afwisselende route, tot groot vermaak van ons beide. Toch was de rit van 7.5 uur zo voorbij. Mede dankzij de onverharde paden dwars door t bos. Waarbij het gevoel je bekruipt dat je iets  doet wat eigenlijk niet mag. Hoe noordelijker we kwamen hoe meer herten we zagen. Uiteindelijk nog net in de schemering, het doel van de reis, een klein boerderijtje dat te koop staat kunnen aanschouwen. De eerste indruk is vaak belangrijk. Ruig landschap, veel rotsen. Een gevoel van eenzaamheid bekruipt mij. Waar ik vroeger alleen zijn meer ambieerde is verbinding een grotere rol gaan spelen in mijn leven.  Voor Jolien voelde het ook niet goed. Best een desillusie na zo'n lange reis. De B&B die we hadden gehuurd in Matfors paste wel in dit plaatje. Sleutel onder mat en in huis ernaast de eigenaars voor de televisie op bank. Geen welkom, niets. Toch is deze ervaring leerzaam geweest. De wensenlijst voor ons huis is, vooral bij mij, aan gepast. Meer door minder! Het vinden van rust is prioriteit nummer 1 en die verkrijg ik niet door meer hooi op mijn vork te nemen. Na een telefoongesprek met  goede vrienden uit Koewacht werd dit gevoel bevestigd. Met deze inzichten rijden we vroeg in de ochtend richting Sundsvall, een grote havenstad aan de oostkust.

Onderweg valt onze eerste Zweedse sneeuw. De witte wereld brengt rust. Na het gemis van  boekhandel 't Spui in Vlissingen is het erg leuk om Jolien weer zien te struinen in een boekhandel hier in Sundsvall. We wandelen wat door de sneeuw langs de haven en drinken koffie. Waar we ons verslikken omdat er onverwachts vanuit het water een stoere Viking in zijn zwembroek in de sneeuw voorbij loopt. Jolien kijkt me aan en zegt niets. Ja Ton zo stoer ben jij niet... lijkt ze te denken. Terug in de auto verdwijnt de sneeuw geholpen door de zon en gaan we op weg naar een B&B in Njurunda. Het welkom dat we hier krijgen staat in schril contrast met de B&B in Matfors. Kopje thee, leuke gesprekken. Liefdevol. De boerderij blijkt ook nog te koop te staan. Na serieuze overwegingen laten we ook deze plek voorbij gaan. Zoals Ulrika, de eigenares van de boerderij zo treffend zegt. "Veel ontneemt je vrijheid".

Misschien omdat de winter in aantocht is en de Zweedse schaapje zo leuk zijn heeft Jolien doen stimuleren om te leren breien. Al genietend voor de houtkachel is haar eerste sjaal onderweg.

 

    

 

 

  


Richting 't noorden.

Vanuit het bos hier in Gyltenäs, naar  Sundsvall, aan de oostkust, is 7.5 uur rijden richting het noordoosten van Zweden. Zaterdag is het zover. Gaan we ervaren hoe de provincie Vasternorrland aanvoelt. 2000 km tussen ons en Nederland, toch zijn de temperaturen hier vergelijkbaar, met gemiddelde waarden van -3 tot +23. Ook gaan we hier een kleine boerderij bezichtigen die te koop staat. Best benieuwd, want onze laatste jacht op een huis kreeg een bizarre en trieste twist. Een kleine boerderij met een mooie keuken uit de jaren '50 staat al een tijdje te koop en voor een prijs waarvan je zou verwachten dat het snel van eigenaar zou zijn veranderd. Ik raak geïntrigeerd en nieuwsgierig. Na wat speurwerk kom ik erachter dat de vrouw die daar woonde voor de ogen van haar kinderen door haar partner is vermoord in 2020. Op de politie foto's staat hetzelfde bankje als in de verkoop advertentie. Met dat verschil dat de tafel waar het jachtgeweer op lag is verwijderd.

Communicatie is, met onze ervaringen in Zweden, bijzonder te noemen. Divers is misschien een beter woord. Contacten met de verschillende gemeente kantoren zijn zo warm dat je je meteen welkom voelt. Van gratis kinderboeken om de taal te leren tot adressen van ecologische boerderijen in de buurt. Meedenken en initiëren. Het nadeel van al die vriendelijkheid is wel dat je niet meer goed weet in welke leuke gemeente je je wilt gaan vestigen... Aan de andere kant; de communicatie met makelaars kan ook flink variëren. Van behulpzaam tot totale onverschilligheid. Toen ik destijds mijn appartement verkocht met hulp van makelaar Nathalie Provoost heb ik  mijn menig over makelaars grondig herzien. Wat een warme en betrokken vrouw.  Ook met de nieuwe bewoners, van mijn appartement, hebben we nog regelmatig fijn contact. Stemt hoopvol.

Of we in de gemeente Sundsvall ook veel koolmezen, bonte spechten en boomkruipers gaan tegen komen valt nog te bezien. Sinds Jolien hier een eigen lijn aan kokos vetbollen is opgestart lijkt de gehele Zweedse populatie hier te zijn neer gestreken. En al lezend zit Jolien voor het raam te genieten van al dat gefladder. We hebben ons, hier op school ook aangemeld voor een cursus Zweeds. En ik ga een oproep plaatsen om tweedehands traditioneel timmer gereedschap te pakken te krijgen. Zo komt mijn houthakkers-overhemd ook nog van pas...

 

        

 

  

 

 


Liefdevol.

Goed/slecht. Zwaar/licht. Koud/warm.  Ze kunnen niet zonder elkaar. We hebben ze beide nodig om te ervaren.  Na een paar stressvolle huis-thrillers zonder happy end voelde de aankomst bij de B&B in Kungsgården (provincie Gavleborg), die Jolien had gevonden, als een warm bad. Wat een huis! Precies dat wat een huis zo mooi maakt, liefdevol, warm en authentiek. Net zoals de eigenaresse, Liselotte Ramqvist, dramadocent. Naast de verhuur van de woning runt ze samen met Åsa Hertzberg ook een theater in de schuur van haar boerderij. De extra nacht was eigenlijk nog te kort om alles goed te ervaren. Een van haar schapen hebben we nog wel van haar jas kunnen ontdoen wat ook een leuke en leerzame ervaring was. Schapen bij ons huisje straks zou ook wel heel leuk zijn... De reden van het boeken van deze B&B was dat we de provincie Gavleborg wilden ervaren. Het groeiklimaat aan de oostkust is voordelig; veel natuur, de huizen zijn er goedkoper en 15 inwoners per vierkante kilometer. En ondanks de hoogte gemiddelde temperaturen van -3 tot 23 graden.

Vorige week zijn we ook verhuisd vanuit het bos in Rottneros naar het huisje aan het meer bij Gyltenäs. Aan het einde van een 5 km bospad zie je het huisje aan het meer staan, omringd door hoge bomen. Die zachtjes wiegen in de wind en nu de herfst al een paar weken aan het werk is heeft de tuin een oranje geel dekbed gekregen. De boomklever, koolmees en goudvink zijn erg in hun nopjes nu Jolien het hele bos hier vol heeft gehangen met eigen gemaakte vetbollen  (cocus-smaak). Het bos is echt tot leven gekomen hier op "ons" plekje. Met de nadruk op ons want de eigenaars van dit huis, die we hebben leren kennen in hun B&B en ons deze plek gratis aanboden voor de komende winter, hartverwarmend en liefdevol. Dat zie je alleen in films, en bij ons...

      


Vele hebben veel, geen hebben genoeg.

De jacht is begonnen in Zweden. Het merendeel van het land is er van in de ban. Persoonlijk heb ik er nog (gelukkig) weinig van mee gekregen. Het is een traditie, niet een waar ik warm voor loop. Over twee weken is het weer achter de rug. Ondertussen heb ik een sterk reflecterende jas gekocht want gezien worden is wel belangrijk in de donkere tijden die er aan staan te komen. En ik word momenteel niet graag aangezien voor een beer.

De huizen-jacht is een heel ander verhaal. In Zweden is er in plaats van een vraagprijs de uitgangsprijs (utgangspris) en potentiële kopers kunnen hierop bieden. Ook hier schitteren menselijke  eigenschappen. Een prijs die aantrekkelijk lijkt wordt geheel vermorzeld door hebberigheid. Het gezegde ' Many have much, none enough ' is hier op zijn plaats. De plek die wij thuis gaan noemen ligt nog geduldig op ons te wachten.

De afgelopen tijd is de keuken hier verworden tot een klaslokaal met een hele ijverige leerlinge. Zweedse woorden vullen het luchtruim. Jolien is zelfs lid geworden van de bibliotheek en Zweedse kinderboeken worden gelezen. Erg trots op haar. Ook het Carl Larsson museum (www.carllarsson.se/en/), op haar advies, was een hit. Ook ik zal met de taal moeten gaan stoeien. Ik heb een start gemaakt en voor het slapen gaan lees ik Jolien voor uit een Zweeds boek. Wat tot op heden leidt tot gierende lachsalvo's...


Meetellen

Zondag in ochtend valt het me op dat de diversiteit van bomen toeneemt naar mate ik Gothenburg nader.  Zo neemt het aantal verkeersdeelnemers, de irritatie en de snelheid ook toe en dus neem ik de alternatieve route. Merkbaar rustiger is het hier is. Er is meer ruimte. Het gebrek hiervan, op de hoofdweg, maakt dat mensen minder leuk en sociaal gedrag gaan vertonen. Zweed, Nederlander, vrouw, man er is ineens gelijkheid. Ruimte hebben wij als mens blijkbaar nodig. En die is hier genoeg.

En anders maken we ruimte bedenk ik me na verbaasd af te remmen voor een bord met 40 km. 40 Km per uur, geen dorp of woningen te bekennen alleen maar bos..? Een paar honderd meter verder... verkeersdrempels. Over de snelweg? Ineens gaat het lampje bij mij branden. Langs de meeste doorgaande wegen zijn duizenden kilometers aan hekwerk geplaats, in Zweden, om dieren te beschermen tegen het verkeer. Maar dieren hebben ruimte nodig en dus ook een oversteekplaats. Ik passeer een heuse oversteekplaats voor dieren. Geweldig!

Dieren tellen hier mee. Ondertussen hebben Jolien en ik officieel het felbegeerde persoonsnummer aangevraagd bij het Skatterverket (Zweeds belastingkantoor). De man die ons hielp was onder de indruk van de diploma's en getuigenschriften die Jolien in haar studiejaren behaald heeft. Het resultaat horen we binnen 18 weken. Je telt pas mee, in Zweden, als je een persoonsnummer hebt.

 


Sverige

Sverige

A bee is humming, a bird is singing, the leaves are whispering in the wind. Naturen är i konversation.

Liggend in het hoge gras met mijn ogen dicht en de warmte van de zon op mijn huid luister ik naar het gezoem van een bij die zijn weg zoekt naar de nectar. Met het ruisen van de bladeren in de achtergrond.  Ik voel me veilig. De natuur is dan in gesprek. Alles lijkt op z'n plek. Het klopt, meer is niet nodig. Ik herken dit geluid, van vroeger, als kind.

Naar mate ik ouder ben geworden is de invloed van lawaai, in mijn leven, zo groot geworden dat ik op zoek ben gegaan naar stilte. Een zoektocht die eindigde in de conclusie dat er, voor mij, in Nederland geen echte stilte meer vindbaar is.

Zweden heeft dit wel. Wat wel ontbreekt zijn geluidswallen, mensenmassa's in de straten van dorpen en steden, gehaastheid, luchtvervuiling, hecto-palen en files. Met 80 km per uur rij ik op de snelweg en iedereen rijdt op gepaste afstand. Een verademing. Gisteren wilde op de snelweg een das oversteken. In een reflex kijk ik in mijn achteruitkijkspiegel en zie een lege snelweg. Ik rem rustig af en laat het dier oversteken.

Zweden lijkt een goede keuze om op zoek te gaan naar een plek die ik thuis kan gaan noemen.

www.instagram.com/tonsondag/