lente!/fjädra
De koffie trekt en ben bezig met het houtkacheltje zijn werk te laten doen. Het is ineens veel milder en dat voelt heel fijn.
De lente is in aankomst? Het is hier een lange en vooral koude winter geweest. Begin beter te begrijpen dat de Zweden met enige regelmaat over de winter klagen en haar beu zijn. Ondanks dat waren de winterspelen hier heel populair. Bij gebrek aan een tv heb ik bij mijn buurvrouw Agneta naar het schaatsen kunnen kijken. Veel te spannend voor mij pfffff. Maar heel knap.

Al genietend van mijn koffie hoor ik een signaaltje uit de radio wat ik niet herken bij P2, de zender die hier altijd opstaat. Waarschijnlijk een speciaal nieuwsitem? Ik ben boven begonnen met het maken van eerste bedstede. Niek, mijn oudste zoon, komt op bezoek en zo heeft hij straks een eigen bed en het is natuurlijk ook handig bij toekomstig bezoek.

De eerst laag verf is al een feit. Heb geleerd dat het verven met lijnolieverf, in tegenstelling tot chemisch verven, ook in de kou kan en als je het maar goed ventileert droogt het prima. De radio heb ik mee naar boven genomen (altijd leuk met muziek werken) en nu begrijp ik waar dat signaaltje voor was. Want ondanks dat mijn Zweeds verre van optimaal is begrijp ik dat die idioten Netanyahu en Trump dood en verderf aan het zaaien zijn. Hoe de oude dwaas Khamenei de bevolking van Iran al 35 jaar onderdrukt.
Ik sta erbij stil met mijn kwast in mijn handen en denk aan de man in Iran die ook zijn huisje aan het opknappen was en nu weg moet vluchten om aan de dood te ontsnappen. Op zoek naar zijn kinderen die op school zitten. En hoe in Israël gezinnen de schuilkelders in vluchten. En hoe de helft van de Amerikanen onmachtig moet toe zien hoe de andere helft de wereld de vernieling in helpt.
Mensen...Het raakt mij en dat maakt dat ik verdwaal in onmacht. Het legt me lam ook al weet ik dat ik er niets aan kan veranderen.
"Denk aan je eigen welzijn" zijn wijze woorden van Jolien. En ze vraagt me de tuin in te gaan en rond te kijken. Ik ben boos en onder protest ga ik dan toch de tuin in. Ze heeft gelijk; zelfs onder het pak ijs en sneeuw zie ik nieuwe knoppen verschijnen. Geen Trump of Kohmeini houdt ze tegen! En dat is hoopvol en brengt troost.
Die kleine wereld daarbeneden op de grond. De stekjes die ook al knoppen vertonen maakt blij.

Het tijdelijke houthok (Jolien vindt het meer lijken op een bushokje) is inmiddels leeg. De winter was koud. Het plan is om de bushalte te verwijderen en te vervangen door een degelijk houthok. Ik wil hiervoor de oude boomstammen gebruiken die ik bewaard heb en die komen uit de uit de constructie van het oude dak. Het moet een stevige constructie worden want het houthok wil ik voorzien van een groen dak (dak met begroeiing) De bedstede bestaat ook uit hout dat voorheen de wand was die de keuken van een eetkamer scheidde. Voelt fijn om zoveel te kunnen herbruiken.
De schoorsteen is ook weer schoon en de schoorsteenveger zwart.. Volgend jaar is het mijn beurt.Belangrijk, een goede schoorsteen.

Gisteren vertrokken mijn Nederlandse buren teug naar Nederland en namen even afscheid. Goede reis gewenst. Ik dacht iets in hun gezicht te lezen maar kon het niet plaatsen. Later op de dag keek ik bij toeval in de spiegel....Heb de tondeuse in de hand genomen. Moet toch wel een beetje een nette buurt blijven....
Op naar de lente. De dooi is begonnen. De houtvezelisolatie is meer op haar plek en afgedekt met wit tochtdicht doek. Nu nog het laatste stuk en het wordt "tropisch" binnen. Op de foto zie je de isolatie liggen waar de grenen vuren vloerdelen komen te liggen. Besteld bij Anders in Svanskog waar het momenteel ligt te drogen. Hout voor de kas komt ook van een omgewaaide boom uit Svanskog.
Zo zie je: we vervelen ons niet.


Kaffet brygger, och jag är upptagen med att låta vedspisen göra sitt. Det är plötsligt mycket mildare och känns väldigt skönt. Är våren på väg? Det har varit en lång och särskilt kall vinter här. Jag börjar förstå varför svenskarna regelbundet klagar på vintern och är trötta på den. Trots det var vinter-OS väldigt populära här. Utan TV kunde jag titta på skridskoåkningen hos min granne Agneta. Alldeles för spännande för mig, pffff. Men väldigt imponerande.

Medan jag njuter av mitt kaffe hör jag en signal på radion som jag inte känner igen, från P2, stationen vi alltid lyssnar på här. Förmodligen ett speciellt nyhetsinslag? Jag har börjat bygga den första sängbädden på övervåningen. Niek, min äldste son, kommer på besök, så han får snart en egen säng, och den kommer att vara praktisk för framtida besökare också

Det första lagret färg är redan klart. Jag har lärt mig att måla med linolja, till skillnad från kemiska färger, också kan göras i kyla, så länge man ventilerar ordentligt; det torkar perfekt. Jag tog radion upp på övervåningen (alltid kul att jobba med musik), och nu förstår jag vad den signalen var till för. För även om min svenska är långt ifrån perfekt, förstår jag att

De där idioterna Netanyahu och Trump sår död och förstörelse. Hur den gamle dåren Khamenei har förtryckt Irans folk i 35 år.
Jag stannar upp, med penseln i handen, och tänker på mannen i Iran som renoverade sitt hus och nu måste fly för att undkomma döden. Han letar efter sina barn som går i skolan.
Och hur familjer i Israel flyr in i skyddsrum. Och hur hälften av amerikanerna är maktlösa att se på medan den andra hälften hjälper till att förstöra världen.
Människor... Det berör mig, och jag är försjunken i maktlöshet. Det förlamar mig, trots att jag vet att jag inte kan ändra på det.
”Tänk på ditt eget välbefinnande”, är Joliens visa ord. Hon ber mig gå ut i trädgården och titta mig omkring. Jag är arg, och trots protester går jag ändå in. Hon har rätt. Även under isen och snön ser jag nya knoppar dyka upp. Ingen Trump eller Kohmeini kommer att stoppa dem! Och det är hoppfullt och ger tröst. Den lilla världen där nere på marken. Sticklingarna som redan visar knoppar gör mig glad.

Skorstenen är ren igen och sotaren är svart. Nästa år är det min tur. En bra skorsten är viktig.
Igår åkte mina holländska grannar till Nederländerna och sa adjö. Jag önskade dem en trevlig resa. Jag tyckte jag såg något i deras ansikten men kunde inte placera det.
Senare samma dag råkade jag titta i spegeln... Jag hämtade klippmaskinen. Jag måste hålla grannskapet snyggt...


Vidare till våren. Töet har börjat. Träfiberisoleringen sitter fastare och är täckt med vit dragtät duk. Nu är det bara den sista biten kvar, och det blir "tropiskt" inuti. På bilden ser ni isoleringen där furugolvbrädorna ska placeras. Beställd från Anders i Svanskog, där den torkar just nu. Ved till växthuset kommer också från ett fallet träd i Svanskog. Så ni förstår, vi har inte tråkigt.
Skogen/Bosrijk
Met mijn boodschappen loop ik terug naar de auto. Ben old school en moet mijn deur nog met de autosleutel openen. De kou van de winterdame houd mijn deur gesloten. Tja dat kan je overkomen in Zweden en moet lachen in mijzelf. Het is 10 november.Nu een maand later lijkt die winterdame in geen velden of wegen te bekennen. Het huisje is makkelijk warm te krijgen, soms zelfs zonder verwarming.
Een vriendin heeft in Nederland mijn jaarlijkse knipbeurt verzorgd. Voelt fijn zo’n verzorging, en bij afscheid krijg ik van haar zus een nieuwe E-reader in mijn handen gedrukt. “Voor in het bos fluistert ze.” Hoe lief kan het leven soms zijn. En het werkt, ik ben weer begonnen met lezen sinds lange tijd.
Via mijn buurvrouw Agneta (internetcafé zoals wij de zondagochtend noemen) kan ik nu bij de online bibliotheek boeken huren.

Bosrijk van Anne Sverdrup-Thygeson (ISBN 9789403131825).
Wat een mooi boek en wat kan ze leuk schrijven. Een dame met kennis van zaken. (hoogleraar biologie Noorse universiteit).
Leerzaam, en kennis heb ik nodig nu ik een deel van de tuin wil gaan verbeteren. Meer diversiteit want nu is een ongezonde situatie; alleen maar sparren die met hun kruinen al het licht blokkeren en zorgen voor een dik naaldenpak. Weinig levensvatbaarheid en dat is juist wat we nodig hebben om een gezonde bodem te krijgen.
Niet alleen Bosrijk ben ik aan het lezen maar ook ‘Geroezemoes in het gras’ van Dave Goulson.

Nog zo’n slimme en humoristische persoon. En met zoveel liefde geschreven. Ik ben me ook meer en meer gaan interesseren voor die mij onbekende (en levensbelangrijke) wereld van insecten. Waaronder het sterkste dier ter wereld!! 150 graden boven nul geen probleem, weken zonder zuurstof en water, geen probleem; 200 graden onder nul, geen probleem; de druk op de bodem van de diepste oceaan (11 km) geen probleem.

Dat de jaarringen van een boom de leeftijd aangeven weten de meeste mensen wel maar dat het een soort vingerafdruk is van de boom wist ik niet.Voldoende vocht en licht vertalen zich in brede jaarringen, terwijl er in droge seizoenen smalle ringen worden gevormd. Zo wordt het klimaat in het lichaam van de boom ingeprint.
Toen we het huis net gekocht hadden liep ik met een Zweed door het bos achter het huis en hij klaagde dat het zo’n rommeltje was met al die omgewaaide dode bomen. Opruimen was zijn advies. Toen twijfelde ik daar al aan en nu weet ik het zeker. Een boom wordt meer levend door te sterven.Er komen zoveel soorten in dit hout te wonen. In Noorwegen zijn dat er minstens 6000 met schimmels en insecten als belangrijkste vertegenwoordigers. Ik laat het dus lekker een “rommeltje”
Je hoort, ik geniet van mijn boeken. En via het internet heb ik een handboek bosomvorming ter verbetering van de bosbodem kunnen downloaden. Bedankt Heleen Verbeek!!handboek-bosomvorming-heleen-verbeek
We maken een begin van hopelijk iets moois (en heel hard nodig). Tijd is een ander begrip in het bos dus echt ervaren ga ik de verbetering niet maar het is een begin. Maakt hoopvol in de wereld van kaalkap.
Jolien is in Middelburg naar een lezing geweest van Griet op de Beeck. Een indrukwekkende dame.Aan het begin vroeg ze aan de mensen die wie er wel eens denkt dat het bij de ander altijd beter lijkt te lopen, op te staan. De volle zaal stond op. En zo zat de avond vol van verassingen. Een authentieke en wijze vrouw met een heftig verleden. Chappeau.
Klaas is bij Jolien langs geweest. Niet om haar mee te nemen naar Spanje maar een steun in de rug te geven in de vorm van een chocolade letter en een liefdevol gedicht. Want die oude (en wijze) man weet dat het niet altijd even gemakkelijk is met een liefde en mooie plek zo ver weg.
En dat is ook zo Sint. Maar het lukt ons. Kerst voor de deur. Hier in Zweden zie je nu in deze donkere tijd overal lichtjes branden. Ik ben nooit een kerstman geweest. Het gebrek aan een echt familiegevoel ligt hieraan ten grondslag. Ik ga met de kerst brood bakken en geven aan de mensen die mij dierbaar zijn. “Kerstpakket”.
De standaard teksten met fijne dagen en gelukkig nieuwjaar laat ik achterwege.
Maar uit de grond van deze hartjes wensen wij iedereen een gezonde en schone planeet.


Jag går tillbaka till bilen med mina matvaror. Jag är gammalmodig och måste fortfarande öppna dörren med bilnyckeln. Vinterdamens kyla håller min dörr stängd. Ja, det kan hända en i Sverige, och jag måste skratta för mig själv. Det är den 10 november. Nu, en månad senare, verkar den där vinterdamen inte synas till någonstans. Stugan är lätt att värma upp, ibland till och med utan uppvärmning.
En vän i Nederländerna tog hand om min årliga hårklippning. Det känns bra att ha den typen av omvårdnad, och när vi säger adjö räcker hennes syster mig en ny e-läsare. "Till skogen", viskar hon. Så ljuvt livet kan vara ibland. Och det fungerar; jag har börjat läsa igen efter lång tid.
Genom min granne Agneta (ett internetcafé, som vi kallar söndagsmorgnar) kan jag nu hyra böcker från onlinebiblioteket.

Bosrijk av Anne Sverdrup-Thygeson (ISBN 9789403131825).
Vilken vacker bok, och vilken fantastisk författare hon är. En kvinna med expertis (professor i biologi vid norska universitetet).
Informativ, och jag behöver kunskapen nu när jag vill förbättra en del av trädgården. Mer mångfald, eftersom den nuvarande situationen är ohälsosam; bara granar, deras kronor blockerar allt ljus och skapar ett tjockt lager av barr. Liten livskraft, och det är precis vad vi behöver för att skapa hälsosam jord.
Jag läser inte bara Bosrijk, utan även 'Buzz in the Grass' av Dave Goulson.

Ännu en smart och humoristisk person. Och skriven med så mycket kärlek. Jag har också blivit alltmer intresserad av insekternas okända (och livsviktiga) värld. Inklusive världens starkaste djur! 150 grader över noll inga problem, veckor utan syre och vatten, inga problem; 200 minusgrader, inga problem; trycket på botten av det djupaste havet (11 km) inga problem.

De flesta vet att ett träds årsringar indikerar dess ålder, men jag visste inte att de är ett slags fingeravtryck. Tillräcklig fukt och ljus omvandlas till breda årsringar, medan smala ringar bildas under torra årstider. Det är så klimatet präglas på trädets kropp.
När vi först köpte huset gick jag genom skogen bakom huset med en van och han klagade på att det var en sådan röra med alla de där fallna döda träden. Hans råd var att städa upp dem. Jag tvivlade på det då, men nu vet jag säkert. Ett träd blir mer levande genom att dö. Så många arter kommer att leva i den här skogen. I Norge finns det minst 6 000, med svampar och insekter som de viktigaste representanterna. Så jag är glad att kunna lämna det som en "röra".
Som ni ser tycker jag om mina böcker. Och jag kunde ladda ner en manual för skogsomvandling online för att förbättra skogsmarken. Tack, Heleen Verbeek!! handboek-bosomvorming-heleen-verbeek
Vi skapar början på något förhoppningsvis vackert (och mycket välbehövligt). Tid är ett annat begrepp i skogen, så jag kommer inte att uppleva förbättringen på riktigt, men det är en början. Det ger hopp i avskogningens värld.
Jolien deltog i en föreläsning av Griet op de Beeck i Middelburg. En imponerande kvinna. I början bad hon dem som ibland tror att det alltid verkar gå bättre för andra att ställa sig upp. Hela rummet reste sig. Och så var kvällen full av överraskningar. En autentisk och vis kvinna med ett turbulent förflutet. Hatten av.
Klaas besökte Jolien. Inte för att ta henne till Spanien, utan för att erbjuda stöd i form av ett chokladbrev och en kärleksfull dikt. För den gamle (och kloka) mannen vet att det inte alltid är lätt med kärlek och en vacker plats så långt borta.
Och så är det, Sankt Nikolaus. Men vi klarar det. Julen är precis runt hörnet. Här i Sverige, i denna mörka tid, ser man ljus brinna överallt. Jag har aldrig varit en jultomte. Bristen på en sann familjekänsla är roten till detta. Jag kommer att baka bröd till jul och ge det till mina nära och kära. "Julpaket."
Jag hoppar över standardmeddelandena God Jul och Gott Nytt År.
Men från djupet av dessa hjärtan önskar vi alla en hälsosam och ren planet.








